Tijdschrift voor Europa, AI, digitalisering & samenleving

Huidige bijdragen

Economische groei: recept voor succes of uitgediende model?

Is economische groei een uitlopend model?

Economische groei wordt al decennia lang beschouwd als een van de belangrijkste indicatoren voor de welvaart en de economische kracht van een samenleving. Als het bruto binnenlands product groeit, wordt dit doorgaans als goed nieuws gezien: bedrijven investeren, er ontstaan banen, inkomens kunnen stijgen en de staat krijgt extra financiële speelruimte. Groei staat daarom niet alleen symbool voor economisch succes, maar vaak ook voor het succes van een regering.

Er is bijna geen enkele economische indicator die zo nauwlettend in de gaten wordt gehouden. Zelfs kleine veranderingen in de groeiprognoses kunnen de aandelenmarkten in beweging brengen, politieke debatten ontketenen en bepalen of een land nieuwe investeringen durft te doen of bezuinigingsmaatregelen overweegt. Maar sinds enkele jaren wordt het idee van een zo duurzaam mogelijke economische groei steeds meer in twijfel getrokken. Een stijgend bruto binnenlands product geeft immers in eerste instantie alleen aan dat er binnen een economie meer goederen en diensten zijn geproduceerd of geleverd. Of mensen daardoor daadwerkelijk tevredener, gezonder of veiliger leven, valt daar niet direct uit af te leiden.

Dit roept een fundamentele vraag op: is economische groei werkelijk nog steeds het belangrijkste doel waarvoor samenlevingen en regeringen zouden moeten streven? Of hebben we inmiddels aanvullende maatstaven nodig om het succes van een land te kunnen beoordelen?

Meer lezen

42 jaar verkiezingsprogramma's: hoe de Duitse politieke partijen zijn veranderd

Een vergelijking van de verkiezingsprogramma’s van Duitse partijen over een periode van 42 jaar

Politieke begrippen gaan verbazingwekkend lang mee. Al decennia lang spreken we over links en rechts, over conservatief en progressief, over liberaal, sociaal of ecologisch. De woorden zijn grotendeels hetzelfde gebleven. Maar geldt dat ook voor de politieke standpunten die erachter schuilgaan?

Juist deze vraag vormde het uitgangspunt voor deze vergelijking. Het interesseert mij daarbij minder hoe partijen hun eigen geschiedenis vandaag de dag beschrijven of hoe politieke ontwikkelingen achteraf worden ingekaderd. Een eenvoudigere methode lijkt mij veel interessanter: je neemt de verkiezingsprogramma’s uit verschillende decennia en legt ze naast elkaar.

Wat eiste de CDU/CSU in 1983 eigenlijk? Wat schreef de SPD destijds over economie, gezin, defensie of asiel? Welke visie hadden de Groenen tijdens hun eerste Bondsdagverkiezingscampagne op de NAVO, de Bundeswehr en de energievoorziening? Waar stond de FDP voor? En wat daarvan is in 1990 en uiteindelijk in 2025 nog terug te vinden in de programma’s? Daarbij kunnen interessante verschuivingen aan het licht komen. Maar welke dat precies zijn, wil ik aan het begin van dit artikel nog niet vaststellen.

Meer lezen

LLMS.txt voor WordPress: je website voorbereiden op AI-systemen met een gratis plug-in

llms.txt WordPress-plug-in

Jarenlang was zoekmachineoptimalisatie (SEO) voor websitebeheerders de maatstaf bij uitstek. Wie goed gevonden wilde worden op Google, zorgde voor treffende koppen, hoogwaardige inhoud, snelle laadtijden en een strakke technische structuur. Deze basisregels gelden ook vandaag de dag nog en zullen naar verwachting nog lang belangrijk blijven. Tegelijkertijd verandert het internet echter in een tempo dat enkele jaren geleden nog nauwelijks voorstelbaar was. Steeds meer mensen stellen hun vragen niet meer uitsluitend aan een zoekmachine, maar rechtstreeks aan kunstmatige intelligentie. Of het nu gaat om ChatGPT, Claude, Gemini of andere AI-systemen – vaak volstaat tegenwoordig één enkele vraag om een uitgebreid antwoord te krijgen, zonder eerst een pagina met zoekresultaten te hoeven doorzoeken.

Voor websitebeheerders rijst hierdoor een nieuwe vraag: hoe komen deze AI-systemen eigenlijk aan de juiste informatie? En hoe herkennen ze welke inhoud op een website bijzonder belangrijk is?

Meer lezen

Van FileMaker naar de cloud: hoe SchallOS bedrijfssoftware combineert met AI, runtime en updates

SchallOS - Intelligent Application Platform

Bij de ontwikkeling van een bedrijfsapplicatie staan in eerste instantie de zichtbare taken centraal. Er worden tabellen aangemaakt, relaties gedefinieerd, invoerformulieren ontworpen en bedrijfsprocessen geautomatiseerd. Zodra de eerste gebruikers met de oplossing aan de slag kunnen, lijkt een groot deel van het project voltooid te zijn. In de praktijk begint dan echter de fase die op de lange termijn veeleisender is. Een bedrijfsapplicatie moet worden onderhouden, uitgebreid en aangepast aan nieuwe eisen. Wijzigingen moeten worden gedocumenteerd, nieuwe versies moeten worden uitgerold en bestaande gegevens moeten veilig worden overgezet. Daarbij komen nog verschillende gebruikersrechten, back-ups, foutanalyses en de vraag of een oplossing lokaal, op een eigen server of in de cloud moet worden gehost.

Veel ontwikkelingsplatforms richten zich vooral op het bouwen van de eigenlijke applicatie. Voor updates, documentatie, implementatie en beheer worden later aanvullende tools en individuele procedures toegevoegd. Na verloop van tijd ontstaat er een technische omgeving die bestaat uit veel losstaande onderdelen, die alleen met aanzienlijke inspanning bij elkaar kunnen worden gehouden. SchallOS hanteert daarom een meer omvattende aanpak. Het platform moet een bedrijfsapplicatie niet alleen tijdens de ontwikkeling begeleiden, maar gedurende de gehele levenscyclus: van ontwikkeling en documentatie tot implementatie, updates en continu beheer.

Meer lezen

Rijkdom in het ijs – waarom de grondstoffenboom in Groenland onzeker blijft

Grondstoffen in Groenland

Onder het ijs van Groenland schuilt een belofte die al jaren tot de verbeelding spreekt van politici, het bedrijfsleven en investeerders: zeldzame aardmetalen, kritieke mineralen, olie, gas en andere grondstoffen die in een grondstofhongerige wereld steeds belangrijker zouden kunnen worden. Hoe sterker de klimaatverandering de arctische regio’s verandert, hoe vaker Groenland wordt beschreven als toekomstige winnaar van deze ontwikkeling.

Maar zo eenvoudig is het niet. Tussen geologische voorraden en economisch rendabele winning liggen politieke beslissingen, hoge kosten, een gebrek aan infrastructuur, schommelende grondstofprijzen en een bevolking die niet elke vorm van industriële exploitatie hoeft te steunen. Groenland is daarmee minder een zekere grondstoffengigant dan een voorbeeld van hoe groot de kloof tussen potentieel en werkelijkheid kan zijn.

Meer lezen

Software ontwikkelen met Codex, ChatGPT en AI: een praktische gids voor ontwikkelaars

Softwareontwikkeling met AI

Als je me een paar jaar geleden had gevraagd hoe softwareontwikkeling er over tien jaar uit zou zien, had ik waarschijnlijk gesproken over nieuwe programmeertalen, betere frameworks of krachtigere ontwikkelomgevingen. Vandaag zou mijn antwoord heel anders zijn. De grootste verandering vindt niet plaats bij de tools, maar in de manier waarop wij als ontwikkelaars denken en werken.

Terwijl ik dit schrijf, werk ik zelf aan een nieuw softwaresysteem. Daarbij maak ik al enkele weken intensief gebruik van moderne AI-tools zoals Codex en andere taalmodellen. In het begin was ik nieuwsgierig, maar inmiddels ben ik vooral onder de indruk. Niet omdat de AI plotseling alles zelf doet, maar omdat ze bepaalde taken verbazingwekkend goed uitvoert en daardoor nieuwe manieren van werken mogelijk maakt.

Meer lezen

Donald Trump in het systeem van de VS - oorsprong, macht, media en impact

Donald Trump in het systeem van de VS

Donald Trump is geen gewone politieke figuur. Hij is geen klassiek staatsman, geen ideologisch getrainde partijsoldaat, geen product van tientallen jaren netwerken in Washington. Bovenal is Trump één ding: een projectiescherm. Voor hoop, voor angst, voor woede, voor afwijzing - en voor verwachtingen die veel verder gaan dan specifiek beleid. Dit is precies de reden waarom een portret van hem zinvol is. Je hoeft hem niet leuk te vinden of niet, maar hij maakt wel iets zichtbaar dat er al was.

Trump staat niet alleen voor beslissingen of programma's. Hij vertegenwoordigt een breuk in het politieke zelfbeeld van de westerse wereld. Hij vertegenwoordigt een breuk in het politieke zelfbeeld van de westerse wereld. En deze breuk kan niet worden verklaard door hem louter te zien als een „populist“, „provocateur“ of „ongeluk van de geschiedenis“. Als je Trump wilt begrijpen, moet je hem zien als zowel een symptoom als een acteur.

Meer lezen

Wat is de zin van het leven? Een vergelijking van religies, filosofen en Helmut Thielicke

De vraag naar de zin van het leven

Er zijn vragen die de mensheid al duizenden jaren bezighouden. Vragen die nooit echt weggaan, hoe modern onze wereld ook wordt. Een van deze vragen is waarschijnlijk heel eenvoudig: Wat is eigenlijk de zin van het leven?

Interessant genoeg verschijnt het antwoord „42“ vandaag steeds weer - meestal met een kleine glimlach. De achtergrond komt van „The Hitchhiker's Guide to the Galaxy“.“ door Douglas Adams. In het verhaal bouwt een hoogontwikkelde beschaving een gigantische supercomputer die het „antwoord op de ultieme vraag over het leven, het universum en de rest“ over miljoenen jaren moet berekenen. Uiteindelijk is het resultaat simpelweg: 42. Het absurde is dat niemand uiteindelijk precies weet wat de oorspronkelijke vraag was.

Dat is precies waarom deze scène wereldberoemd is geworden. Het is grappig, maar tegelijkertijd verrassend diepzinnig. Want misschien beschrijft het wel heel treffend een fundamenteel menselijk probleem: we zoeken vaak wanhopig naar antwoorden zonder precies te weten welke vraag we eigenlijk stellen.

Meer lezen